تبلیغات
طبق روایاتى كه از ائمه اطهار(ع) گزارش شده، كیفیت عبادت خانم‏ها در مواردى خاصّ(عذرِ شرعى مثلِ ایام عادت) دچار تغییر مى‏شود؛ از جمله این تغییرات، عدمِ وجوبِ قضاى نمازها و وجوبِ به جاى آوردن قضاى روزه است. البته باید توجه داشت:
الف) برطرف شدن موقتى نماز، به معناى عدم جواز هر گونه عبادت دیگر نیست. زن‏ها مى‏توانند در آن چند روز مخصوص هنگام نماز وضو گرفته، بر سجاده نماز بنشینند و به گفتن اذكار و خواندن ادعیه بپردازند؛ حتى كراهت قرائت قرآن در این ایام نیز به معناى كم‏تر بودن ثواب آن است. پس: عبادت تعطیل نمى‏شود، فقط دچار تغییر كمى و كیفى مى‏گردد.
ب) نماز، معراج مؤمن و عمود دین است؛ اما چه نمازى؟ آیا هر نمازى مى‏تواند این قابلیت را داشته باشد؟ واقعیت آن است كه انسان باید به گونه‏اى كه رضایت خدا در آن است، با خدا رابطه برقرار كند؛ مثلاً همین نماز باعظمت و اثرساز را نمى‏توان از دو ركعت به سه ركعت تغییر داد؛ چون رابطه با خدا، رابطه‏اى دو طرفه است. تنظیم كیفیت و چگونگى ساختار رابطه به دست طرفین رابطه است و هر چه این رابطه عاشقانه‏تر باشد، میزان محوریت نظر و خواست معشوق بیش‏تر شده، عاشق سعى مى‏كند آن طور كه معشوق مى‏پسندد رابطه برقرار كند. پس به حكم «پسندم آنچه را جانان پسندد» خدا نماز دو ركعتى مى‏پسندد نه سه ركعتى. همچنین خداوند عبادت زن‏ها در موارد خاص را در قالب اذكار، ادعیه، نیایش و توسل مى‏پسندد نه در قالب نماز.
بنابراین، ایجاد تغییر در ساختار عبادت زن‏ها نه به معناى پست و ناقابل دانستن آن‏ها است و نه به معناى عدم نیازشان به عبادت؛ تنها علت این تغییر، حكمت و مصلحت‏بینى خدا است و دستورهاى او، به حكم مهربان بودنش، همگى، جلوه‏اى از رحمت و مهربانى او است.
پس از توجه به نكات یاد شده، براى درك علت عدم وجوب قضاى نماز و وجوب انجام قضاى روزه عنایت به روایت زیر سودمند است:
حضرت امام صادق(ع) فرمود: روزه ماه مبارك رمضان در تمام سال یك ماه بیش‏تر نیست، اما نماز هر روز و شب به جاى آورده مى‏شود. چون جبران كردن آن همه نماز موجب سختى و آزار زن است، خداوند به جهت راحتى و رفع سختى قضاى نماز را نخواسته است؛ ولى روزه در سال یك ماه بیش‏تر نیست و زن نیز حداكثر ده روز از این مدت را، به خاطر عادت، روزه نمى‏گیرد؛ بنابراین، در انجام قضاى روزه تصور سختى و مشقت راه ندارد. حتى اگر نیاز باشد بیش ازده روز نیز جبران گردد، باز مشكلى در كار نخواهد بود.(1) پس سبب وجوب قضاى روزه آن ایام مخصوص، عدم دشوارى آن و علت عدم وجوب قضاى نماز و سختى و دشوارى آن است.
پى‏نوشت:
1. جهت آگاهى بیش‏تر ر.ك: علل الشرایع، ج‏1، بابا224، حدیث‏2